KORTE HISTORIE VAN DE GROTE KERK
Omstreeks 1150 is er in oorkondes voor
het eerst sprake van de Heer van Almelo en Vriezenveen. Er moet in die
tijd al een soort van kasteel in Almelo gestaan hebben, ongeveer op
dezelfde plaats als waar het nu kasteel staat. De Heren van Almelo en
hun familie gingen in die tijd wel naar de kerk, maar die kerk stond toen
in Ootmarsum en dat was erg ver. Vooral in die tijd.
GOTIEK IN ALMELO
In 1236 gaf de bisschop van Utrecht,
waaronder het gebied van Almelo toen viel, toestemming voor de bouw van
een kapel. Deze kapel werd een paar jaar later een kerk, waar alle
kerkelijke gebeurtenissen konden plaats hebben. Die kerk zal bepaald
niet erg groot geweest zijn en Almelo groeide gestaag. Op een gegeven
moment was de kerk dan ook te klein. Begin 1400 kwam Everhard van der
Eze hier als pastoor en hij liet een grotere kerk bouwen die zo rond 1490
klaar was. Deze kerk was gebouwd in de stijl die toen gebruikt werd, de
gotische. Het enige dat daarvan nu nog over is, is het koor met de hoge
spitsboogramen. Het is de enige echte gotiek die er in Almelo nog te
vinden is.
DE REFORMATIE.
In die tijd was de kerk nog een geheel
en iedereen was rooms katholiek. Maar in het begin van 1500 kwam de
Hervorming van Luther en Calvijn. Toch duurde het nog tot begin 1600
voordat daar hier iets van te merken was.Toen ging de pastoor, Joannes
Holtman over naar de hervormde godsdienst.In 1619 kwam hier de eerste
protestantse predikant, dominee Ledeboer.
DE GRAVEN VAN RECHTEREN LIMPURG EN DE KERK.
De Heren van Almelo waren altijd erg
bij de kerk betrokken. Zo mocht de Heer van Almelo de dominees benoemen
uit een tweetal. En niet alleen de dominees, maar ook de ouderlingen en
de diakenen, de leden van de kerkenraad dus, en de koster, de voorzanger,
de schoolmeester.
In het begin van de 18e eeuw was Adolph Hendrik van Rechteren Heer van Almelo. Hij had in 1705 de erfelijke titel
graaf gekregen van de Duitse keizer. Hij was getrouwd met Sophie Juliana
zu Castell Rüdenhausen. Deze Adolph Hendrik liet een nieuwe kerk bouwen,
waarvan de eerste steen gelegd werd in 1738.
BEGRAVEN IN DE KERK.
Voor Adolph Hendrik en Sophie Juliana
is achter in de kerk een praalgraf opgericht, maar zij liggen begraven
onder het koor van de kerk, waar in totaal 24 leden van de grafelijke
familie begraven zijn.Tot 1829 was het heel gewoon dat mensen in de kerk
begraven werden. Na het verbod op begraven in de kerk heeft de grafelijke
familie een mausoleum in het graven bos laten bouwen. Daar vinden de
leden van de familie nu hun laatste rustplaats.
DE FRANSE REVOLUTIE EN DAARNA
De Franse Revolutie (1789) en de Franse
Tijd in Nederland (1795 - 1813) hebben de macht van de Heren van Almelo
duidelijk verminderd. Het collatierecht waardoor de Graaf benoemingen in
de kerk kon doen werd in 1923 officieel afgeschaft, maar de positieve
verhouding tussen de Graaf en de kerk bleef. Een uiting daarvan is de
schenking van de derde luidklok in 1970 door de Graaf Van Rechteren
Limpurg. In 1957 is de kerk drastisch gerestaureerd. De toegang naar het koor werd veranderd en de
galerijen in de beide zijbeuken werden gesloopt. Toen zijn ook de
prachtige kroonluchters van Venetiaans glas aangeschaft.
|